Een andere kijk op endometriose

Klik hier voor deel 1  deel 2 deel 3 deel 4 van deze serie. Een andere kijk op endometriose: endometriose natuurlijk genezen DEEL 1 / 4

De laatste jaren komt er steeds meer bewustwording rondom endometriose. Een aandoening die lange tijd verborgen bleef, terwijl miljoenen vrouwen er dagelijks mee leven. In stilte. Met pijn die vaak zo intens is dat ze hun leven eromheen moeten bouwen: werk, relaties, dromen, alles afgestemd op wat het lichaam die maand wel of niet aankan.

Wat ooit werd weggezet als “een heftige menstruatie” of “iets wat nu eenmaal bij het vrouw-zijn hoort”, krijgt langzaam een naam. En met die naam komt erkenning. Maar ook veel vragen.

En een aantal van die vragen probeer ik in deze serie te beantwoorden. Om te beginnen, wat is endometriose precies? Endometriose is een aandoening die zich niet eenvoudig laat vangen in één definitie, één symptoom of één behandelprotocol. Het is een complex samenspel van biologie, hormonen, zenuwstelsel en vaak ook levenservaringen.

Medische diagnose:

Bij endometriose groeien cellen die sterk lijken op het endometrium – het slijmvlies dat normaal gesproken de binnenkant van de baarmoeder bekleedt – buiten de baarmoeder. Deze cellen kunnen zich hechten aan omliggende structuren in het bekkengebied, zoals de darmen, blaas, urineleiders of de lies. In zeldzamere gevallen worden ze zelfs aangetroffen op plekken verder van de baarmoeder, zoals het middenrif, de longen of de schouderregio.

Wat deze cellen zo problematisch maakt, is dat ze zich blijven gedragen alsof ze zich nog steeds in de baarmoeder bevinden: ze reageren op hormonale schommelingen, zwellen, ontsteken en kunnen pijn veroorzaken. Alleen heeft het lichaam buiten de baarmoeder geen natuurlijke manier om dit weefsel af te voeren.

Wat weet de westerse geneeskunde - en wat nog niet?

Ondanks decennia aan onderzoek is er binnen de reguliere geneeskunde nog steeds geen eenduidige oorzaak van endometriose vastgesteld. Ook bestaat er op dit moment geen genezende behandeling in de klassieke zin van het woord.

De huidige medische aanpak richt zich voornamelijk op symptoombestrijding. De meest ingezette methode is hormonale suppressie, vaak in de vorm van de anticonceptiepil of andere hormoontherapieën die de menstruatie onderdrukken of de natuurlijke hormonale cyclus vervangen.

Voor sommige vrouwen werkt dit goed: de pijn vermindert, het weefsel lijkt rustiger. Voor anderen werkt slechts één specifieke pil, en voor een grote groep vrouwen heeft hormonale therapie nauwelijks effect of brengt het nieuwe klachten met zich mee. Belangrijk om te benoemen is dat hormonale suppressie in de meeste gevallen de groei van endometriose niet stopt en de aandoening niet geneest.

Op dit moment wordt alleen chirurgische verwijdering van het endometrioseweefsel beschouwd als een potentieel curatieve ingreep. Tijdens vaak langdurige en ingrijpende operaties wordt geprobeerd al het zichtbare weefsel weg te snijden. Dit vraagt veel van het lichaam, zowel fysiek als emotioneel.

De weg naar een diagnose

Het stellen van de diagnose endometriose is complex. Een kijkoperatie (laparoscopie) is in veel gevallen nog steeds de enige manier om definitief vast te stellen of er sprake is van endometriose. Beeldvorming zoals MRI’s en echo’s kan afwijkingen laten zien, maar mist vaak kleinere of oppervlakkige haarden.

Daarom wordt de diagnose meestal gesteld in het ziekenhuis, vaak na een lange weg van uitsluiting van andere aandoeningen. Een huisarts of specialist kan endometriose vermoeden, maar zekerheid volgt zelden snel.

De variatie in symptomen maakt het extra ingewikkeld. De ene vrouw ervaart ondraaglijke pijn, de ander kampt vooral met vermoeidheid, depressieve klachten of darmproblemen. En weer een ander functioneert ogenschijnlijk “normaal”, terwijl haar lichaam intern onder hoge spanning staat. Wanneer pijn genormaliseerd wordt

Veel vrouwen zoeken lange tijd geen hulp. Niet omdat ze geen klachten hebben, maar omdat ze geleerd hebben dat pijn bij het vrouw-zijn hoort. Een pijnlijke menstruatie, een opgeblazen buik, stemmingswisselingen — het wordt gezien als normaal, bijna als een rite de passage.

Als vrouw, hormoonspecialist en orthomoleculair voedingsdeskundige wil ik hier iets heel duidelijk stellen: structurele pijn is niet normaal. Lichte schommelingen in energie of concentratie kunnen passen bij een cyclus, maar hevige pijn, depressie, uitputting, zware benen, chronische migraine, extreme prikkelbaarheid of elke maand letterlijk onder de dekens verdwijnen, zijn signalen van een diepere disbalans.

Omdat er zo weinig bewustzijn is over hoe een gezonde cyclus eruit kan zien, vragen vrouwen vaak pas laat om hulp. En wanneer ze dat wel doen, worden hun klachten niet altijd serieus genomen, door hun omgeving én soms door zorgverleners.

Het gevolg? Een gemiddelde vertraging van zeven tot acht jaar tussen het ontstaan van klachten en het stellen van de diagnose.

En dan… de behandeling

Wanneer de diagnose uiteindelijk wordt gesteld, volgt meestal een vast stramien: hormonale therapie, eventueel gevolgd door een operatie. Chirurgische ingrepen worden in ongeveer 85% van de gevallen technisch succesvol uitgevoerd. Toch laat onderzoek van het American College of Obstetricians and Gynecologists (ACOG) zien dat bij 40 tot 80% van de vrouwen de klachten én het weg gesneden weefsel binnen twee jaar terugkeren.

Deze brede marge bestaat deels omdat veel vrouwen niet terugkeren naar de arts bij terugkerende pijn, de oorzaak van de klachten lastig te achterhalen is en herhaalde operaties zwaar zijn, zowel fysiek als mentaal.

Een bredere blik

Misschien is het tijd om een andere vraag te stellen. Niet alleen: hoe verwijderen we het weefsel?Maar ook: waarom ontwikkelt dit lichaam dit weefsel? Welke rol spelen voeding, chronische stress, het zenuwstelsel en ervaringen in de vroege jeugd?

In deel 2 neem ik je mee in de invloed van voeding, stress en vroegkinderlijke ervaringen op het ontstaan en verergeren van endometriose en waarom een holistische benadering geen vervanging is van medische zorg, maar wel een noodzakelijke aanvulling.

Dit is geen pleidooi tegen de geneeskunde.Dit is een uitnodiging tot verdieping in de werking van het lichaam.